Peyzaj Mimarları Odası Bursa Şubesi’nden İklim Krizi Uyarısı: “Planlar Artık Uygulamaya Dönüşmeli”

TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Bursa Şube Başkanı Zehra Çakır, sel ve su baskınlarının ardından yaptığı değerlendirmede, kentlerin iklim değişikliğine karşı daha dirençli hâle getirilmesi gerektiğini vurguladı. Çakır, iklim eylem planlarının somut yatırımlarla desteklenmesi, dere yataklarının ve doğal su koridorlarının korunması çağrısında bulundu.

TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Bursa Şubesi, ülkemizde yaşanan sel ve su baskınlarına ilişkin bir basın açıklaması yayımladı. Şube Başkanı Zehra Çakır adına yapılan açıklamada, afetlerden etkilenen vatandaşlara geçmiş olsun dilekleri iletilirken, zarar gören yaşam alanları, iş yerleri ve geçim kaynaklarına yönelik mağduriyetlerin giderilmesi temennisinde bulunuldu.

Açıklamada, yaşanan afetlerin kentlerin aşırı hava olaylarına karşı hazırlanmasının önemini bir kez daha ortaya koyduğu belirtilerek, afet sonrası müdahalelerin yanı sıra riskleri önceden azaltacak planlama kararlarına ve yatırımlara ihtiyaç duyulduğu ifade edildi.

“Doğal su akışının korunması gerekiyor”

İklim değişikliğine uyum sürecinde yağış düzenindeki değişimlerin dikkate alınması gerektiğine dikkat çekilen açıklamada, her aşırı hava olayının iklim değişikliğiyle ilişkisinin bilimsel olarak ayrıca değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

Kentlerde toprağın beton ve asfaltla kaplanması, dere yataklarının yapılaşmaya açılması, doğal su akışının kesilmesi ve altyapı yetersizliklerinin yağışların afete dönüşme riskini artırabileceği kaydedildi.

Suyun yalnızca kentlerden hızla uzaklaştırılması gereken bir unsur olarak görülmesinin yeterli olmadığı belirtilen açıklamada, yağmur suyunun toprağa ulaşabileceği, tutulabileceği ve güvenli biçimde yönlendirilebileceği alanların oluşturulması gerektiği ifade edildi. Dere ıslahı çalışmalarının da havza bütününde ele alınması; doğal dere koridorlarının, kıyı bitki örtüsünün ve taşkın alanlarının korunması gerektiği bildirildi.

İklim eylem planları uygulamaya geçirilmeli

Zehra Çakır adına yapılan açıklamada, iklim eylem planlarının yalnızca belge olarak kalmaması, somut yatırımlara ve sahadaki uygulamalara dönüştürülmesi çağrısında bulunuldu.

Bu kapsamda yerel yönetimler ve ilgili kurumlara yönelik şu öneriler sıralandı:

• İklim eylem planlarındaki çalışmaların bütçeleri, sorumlu kurumları, uygulama takvimleri ve ölçülebilir hedefleri belirlenmeli; ilerleme sonuçları kamuoyuyla paylaşılmalı.
• Taşkın riskini artıran arazi kullanımı ve yapılaşma kararları gözden geçirilmeli; dere koridorları, taşkın alanları ve açık-yeşil alanlar korunmalı.
• Yağmur suyu altyapısı güncel yağış verileri ve geleceğe yönelik iklim öngörüleri doğrultusunda güçlendirilmeli; mevcut sistemlerin bakım ve temizliği düzenli yapılmalı.
• Yağmur bahçeleri, geçirgen yüzeyler, su tutma alanları ve yağmur suyu depolama sistemleri yaygınlaştırılmalı; doğa tabanlı çözümler yatırım programlarına dâhil edilmeli.

Açıklamada ayrıca erken uyarı sistemlerinin ve afet hazırlık çalışmalarının geliştirilmesinin önemine dikkat çekildi.

Peyzaj mimarlığının rolüne dikkat çekildi

Peyzaj mimarlığının toprak, su, bitki örtüsü ve açık alanları bir bütün olarak ele alan yaklaşımıyla iklim değişikliğine uyum ve afet risklerinin azaltılmasında önemli bir rol üstlendiği belirtildi.

Peyzaj mimarlarının su yönetimi, ekolojik onarım ve açık-yeşil alan sistemlerinin planlanması, uygulanması ve denetlenmesi süreçlerinde ilgili meslek disiplinleriyle birlikte etkin biçimde yer alması gerektiği ifade edildi.

Açıklamanın sonunda, can ve mal güvenliğini koruyan, suya alan açan ve doğayla uyumlu kentler oluşturmanın ortak sorumluluk olduğu vurgulandı. Her afetin ardından aynı sorunları yeniden tartışmak yerine bilimsel bilgiye dayanan çözümlerin bütçe, takvim ve kurumsal sorumluluk çerçevesinde hayata geçirilmesi çağrısı yapıldı.