Depremin maliyeti hesaplandı

CHP’nin “Kahramanmaraş Depremlerinin Türkiye Ekonomisine Olası Maliyeti, Yansımaları ve Atılması Gereken Adımlar” başlıklı raporuna göre, 6 Şubat’ta Kahramanmaraş’ta meydana gelen, Hatay, Gaziantep, Adıyaman, Kilis, Şanlıurfa, Malatya gibi pek çok iki etkileyen depremlerin maliyeti 126,3 milyar dolar oldu.

Rapora göre, depremler nedeniyle oluşan bina kayıp ve hasarı 44,2 milyar doları buldu. Buna kaybedilen ev eşyaları nedeniyle oluşan 6,6 milyar dolarlık zarar ile kaybedilen araç ve otomobiller nedeniyle oluşan 1,5 milyar dolarlık kayıplar da eklenince vatandaşın gördüğü doğrudan zarar 52 milyar doları aştı.

Raporda yer alan bilgilere göre deprem nedeniyle altyapı, tarım, sanayi ve hizmet sektörleri kaynaklı fiziki hasar 24,3 milyar dolara; üretim faaliyetlerinin azalması sonucu oluşacak katma değer kaybı 13,3 milyar dolara ulaştı. Yıkım, hafriyat, konteyner, iaşe ve idame harcamaları 18,9 milyar dolar; Türkiye’nin beşeri sermaye kaybı ise 17,6 milyar dolar olarak hesaplandı.

Tüm bu rakamlar hesaplandığında depremin Türkiye’ye toplam faturası 126,3 milyar dolara çıktı.

BÜYÜME YAVAŞLAYACAK, GELİRDEKİ ARTIŞ SINIRLANACAK

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Faik Öztrak’ın koordinasyonunda hazırlanan raporda, depremin verdiği mevcut zararın yanında, önümüzdeki dönemde ekonomiye vereceği zarar da hesaplandı. Buna göre deprem, bölgedeki fabrika, üretim tesisi gibi yapıları ifade eden “sermaye stokunun” beşte birini (yüzde 18,7’sini) yerle bir etti. Bu kayıp, Türkiye’nin sahip olduğu toplam sermaye stokunun yüzde 2,6’sına tekabül ediyor.

Rapora göre, eprem nedeniyle 2023’te Türkiye’nin büyümesinin 1,4 puan etkileneceği belirtirken yılın ikinci yarısında artan inşa faaliyetleriyle büyümedeki kayıp ise 1 puan olacak.

Ayrıca depremin hane halklarının gelirlerinde uzun vadeli kayba neden olacağı belirtildi. Yapılan simülasyona göre, 2022 yılında doğan bir birey, 10 yaşına geldiğinde elde edebileceği gelirin yüzde 2,5’ini, 20 yaşına geldiğinde yüzde 5’ini, 50 yaşına geldiğinde yüzde 12’sini ve 80 yaşına geldiğinde yaklaşık yüzde 18,5’ini kaybedecek.