Yeniden Refah Partisi’nden Yaş Çay Fiyatına Sert Tepki: “Üretici 45 TL’nin Altındaki Fiyatı Kabul Etmiyor”

Yeniden Refah Partisi, 2026 yılı için açıklanan yaş çay alım fiyatına ilişkin hükümete ve Tarım ve Orman Bakanlığı’na yönelik dikkat çeken bir çıkış yaptı. Parti adına hazırlanan ve Genel Başkan Yardımcısı ile İstanbul Milletvekili Doğan Bekin tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunulan yazılı soru önergesinde, açıklanan yaş çay alım fiyatının üreticinin beklentilerini karşılamadığı vurgulanırken, Doğu Karadeniz’deki çay üreticilerinin ciddi ekonomik sıkıntılarla karşı karşıya olduğu ifade edildi.

Önergede, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2026 yılı yaş çay alım fiyatını kilogram başına 35 TL olarak açıkladığı hatırlatıldı. Bakanlığın açıklamasında, 2025 yılında yaş çay rekoltesinin 1 milyon 340 bin ton olarak gerçekleştiği, ÇAYKUR’un ise 49 fabrikada toplam 823 bin ton yaş çay alımı yaptığı belirtilirken, 2026 yılında da benzer miktarda alım yapılmasının hedeflendiği kaydedildi.

Ancak açıklanan fiyatın bölge üreticisinde hayal kırıklığı oluşturduğu ifade edilen önergede, üreticilerin destekleme primiyle birlikte en az 45 TL seviyesinde bir fiyat beklentisi içinde olduğu belirtildi. Yeniden Refah Partisi, mazot, gübre, ilaçlama, işçilik ve nakliye gibi temel tarımsal girdilerde yaşanan yüksek maliyet artışlarının üreticiyi zor durumda bıraktığını vurgulayarak, açıklanan fiyatın maliyet artışlarının gerisinde kaldığını savundu.

Önergede yer alan değerlendirmelerde, tarımsal girdi maliyetlerinin yıllık bazda yüzde 43 oranında arttığına dikkat çekilirken, yaş çay alım fiyatındaki artışın yüzde 37,6 seviyesinde kaldığı ifade edildi. Bu durumun çay üreticisinin gelir kaybı yaşamasına neden olduğu belirtilerek, fiyat politikasının üreticinin gerçek maliyetleri dikkate alınarak yeniden düzenlenmesi gerektiği kaydedildi.

“Çay, Doğu Karadeniz’in Ekonomik Can Damarıdır”

Doğan Bekin tarafından TBMM’ye sunulan önergede, çayın yalnızca tarımsal bir ürün olmadığı, aynı zamanda Doğu Karadeniz Bölgesi’nin en temel ekonomik geçim kaynaklarından biri olduğu vurgulandı. Son yıllarda çay bahçelerinin miras yoluyla bölünmesi nedeniyle kişi başına düşen çay gelirinin önemli ölçüde azaldığı ifade edilirken, buna rağmen bölge ekonomisinin halen büyük ölçüde çay üretimine dayandığına dikkat çekildi.

Bu nedenle çay sektörüne ilişkin alınacak kararların stratejik önem taşıdığı belirtilen açıklamada, üreticinin korunmasının devletin temel sorumluluklarından biri olduğu ifade edildi. Açıklanan yaş çay alım fiyatının revize edilmesi çağrısında bulunan Yeniden Refah Partisi, özellikle özel sektör işletmelerinin taban fiyatın altında alım yapmasının engellenmesi gerektiğini savundu.

Parti, çay taban fiyatının altında alım yapılmasını önleyecek yasal düzenlemelerin bir an önce hayata geçirilmesini talep ederken, aksi halde üreticinin zarar edeceği ve ilerleyen yıllarda çay üretiminden çekilmelerin başlayabileceği uyarısında bulundu.

ÇAYKUR’un Kota ve Kontenjan Uygulaması Eleştirildi

Yazılı soru önergesinde en dikkat çekici başlıklardan biri de ÇAYKUR’un uyguladığı kota ve kontenjan sistemi oldu. Yeniden Refah Partisi, kota uygulamaları nedeniyle üreticilerin ürünlerini düşük fiyatlarla özel sektör firmalarına satmak zorunda kaldığını belirterek, bunun üretici mağduriyetine yol açtığını ifade etti.

Önergede, hükümete şu soru yöneltildi:

“ÇAYKUR’un çay alımlarında kota ve kontenjan uygulaması nedeniyle çaylarını düşük fiyata özel sektör firmalarına satmak zorunda kalan üreticilerimizin mağduriyetlerini giderecek bir çalışmanız var mıdır?”

Parti ayrıca ÇAYKUR fabrikalarının kapasite artırımı konusunda herhangi bir çalışma yürütülüp yürütülmediğinin de kamuoyu tarafından bilinmek istendiğini belirtti.

Randevu Sistemindeki Sorunlar Gündeme Taşındı

Çay üreticilerinin hasat dönemlerinde yaşadığı en büyük sorunlardan biri olan randevu sistemi de soru önergesinde geniş yer buldu. Özellikle yoğun dönemlerde üreticilerin günlerce sıra beklemek zorunda kaldığı ve ürün tesliminde ciddi yığılmalar yaşandığı belirtilirken, mevcut sistemin yetersiz kaldığı ifade edildi.

Yeniden Refah Partisi, Tarım ve Orman Bakanlığı’na şu soruları yöneltti:

• Çay alım randevularında yığılma yaşanmış mıdır?
• Yaşanan aksaklıklarla ilgili herhangi bir idari işlem başlatılmış mıdır?
• Randevu sisteminin daha etkin çalışabilmesi için yeni bir dijital altyapı veya farklı bir uygulama planlanmakta mıdır?

Parti, özellikle üreticilerin mağduriyet yaşamaması adına teknolojik altyapının güçlendirilmesi gerektiğini savundu.

“Sözleşmeli Üretim Modeli Değerlendirilmeli”

Önergede dikkat çeken bir diğer öneri ise sözleşmeli üretim modeli oldu. Yeniden Refah Partisi, çay üreticisinin maliyet yükünü azaltmak amacıyla ÇAYKUR ile üretici arasında yeni bir üretim modelinin geliştirilmesini önerdi.

Bu kapsamda;

• Üretimin sözleşmeli modele geçirilmesi,
• Hasat süreçlerinin ÇAYKUR tarafından organize edilmesi,
• Ürünlerin fabrikalara taşınmasının merkezi sistemle gerçekleştirilmesi

gibi alternatif modellerin değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Parti, bu yöntemlerle üreticinin hem maliyet yükünün hafifletilebileceğini hem de üretimde verimliliğin artırılabileceğini savundu.

“Üreticinin İradesi ve Emeği Korunmalıdır”

Yeniden Refah Partisi’nin açıklamasında, çay üreticisinin emeğinin korunmasının sosyal devlet anlayışının bir gereği olduğu belirtilirken, üreticinin alın terinin piyasa koşullarına terk edilmemesi gerektiği vurgulandı.

Doğu Karadeniz’de binlerce ailenin geçimini doğrudan çay üretiminden sağladığı ifade edilen açıklamada, yaş çay fiyatlarının yalnızca ekonomik değil aynı zamanda sosyal bir mesele olduğu kaydedildi.

TBMM’ye sunulan önergenin sonunda ise Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’dan tüm sorulara Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğü’nün 96’ncı maddeleri kapsamında yazılı yanıt verilmesi talep edildi.

Yeniden Refah Partisi’nin çıkışı, çay üreticilerinin artan maliyetler karşısında yaşadığı ekonomik baskıyı yeniden ülke gündemine taşırken, gözler şimdi hükümetin ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nın konuya ilişkin vereceği yanıtlara çevrildi.