“Yüksek Katma Değerli Bir Stratejik Ürün Olarak Kenevir Göz Ardı Edilmemelidir”

İstanbul Milletvekili Doğan Bekin’den Tarım ve Kenevir Üretimi Üzerine Meclis Soru Önergesi:
“Yüksek Katma Değerli Bir Stratejik Ürün Olarak Kenevir Göz Ardı Edilmemelidir”

Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Doğan BEKİN, Türkiye’de kenevir üretiminin durumu, yasal sınırlandırmalar, üretici sorunları, destek politikaları ve sektörel potansiyel üzerine kapsamlı bir yazılı soru önergesi vererek Tarım ve Orman Bakanlığı’na kritik sorular yöneltti.

Arka Plan: Kenevir, Stratejik Bir Ürün Olarak Yeniden Gündemde

Türkiye’de kenevir üretimi ilk kez 1933 yılında yasal çerçeveye alınmış, son olarak 29 Eylül 2016’da Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan “Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik” ile “kültür bitkisi” statüsü kazanarak izinli ve kontrollü biçimde üretimi mümkün hale gelmiştir. Bu çerçevede yalnızca 19 il ve bağlı ilçelerinde Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan izin almak koşuluyla kenevir üretimi yapılabilmektedir.

Ayrıca 13 Eylül 2024 tarihinde yürürlüğe giren yönetmelikle, kenevirin ilaç etkin maddesi olarak kullanımına da Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) denetiminde izin verilmiştir.

Kenevirin; doğal tekstil, biyoplastik, gıda, yapı malzemesi, tıbbi ürünler ve enerji gibi birçok alanda kullanım potansiyeli, son yıllarda artan “sıfır atık” ve çevre dostu üretim anlayışıyla birlikte yeniden gündeme gelmesini sağlamıştır.

Milletvekili Bekin’in Tarım ve Orman Bakanlığı’na Yönelttiği Sorular:

Kenevir Üretim Verileri

• Son 5 yılda yıllık bazda kenevir üretimi ne kadarlık alanda yapılmıştır?

• Türkiye’nin yıllık toplam kenevir üretim miktarı nedir?

19 İlle Sınırlama Gerekçesi

• 2016 tarihli yönetmelik ile kenevir üretiminin yalnızca 19 il ile sınırlandırılmasının gerekçesi nedir?

Destek Politikaları ve Alım Garantisi

• Kenevir üretimini teşvik etmeye yönelik Bakanlık tarafından yürütülen çalışmalar var mıdır?

• TMO denetiminin dışında, alım fiyatı belirlenmesine veya piyasa regülasyonuna dair bir uygulama var mıdır?

Tohum ve Kapasite Sorunu

• Üretim talep ettiği hâlde; kapasite sınırlamaları ya da sertifikalı tohum temininde yaşanan sorunlar nedeniyle kenevir ekimi yapamayan üreticilerin mağduriyetlerinin giderilmesine yönelik çalışma var mıdır?

• Sertifikalı tohum üretiminin yetersiz kalmasının nedenleri nelerdir?

Yerli ve Milli Kenevir Türleri

• Türkiye’nin toprak ve iklim yapısına uygun, yerli ve milli kenevir çeşitlerinin yaygınlaştırılması adına Bakanlığın yürüttüğü Ar-Ge ve uygulama çalışmaları nelerdir?

Stratejik Sanayi Ürünü Olarak Kenevir

• Kenevirden elde edilen ürünlerin yüksek katma değerli stratejik ürünlere dönüştürülmesi amacıyla

  • Diğer Bakanlıklar

  • Üniversiteler

  • Sivil toplum kuruluşları
    ile ortak yürütülen herhangi bir sektörel iş birliği projesi mevcut mudur? Varsa detayları nelerdir?

Bekin: “Kenevir, Tarımın Geleceğidir – Rant Değil, Kalkınma Odaklı Yaklaşım Gereklidir”

Doğan Bekin, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Kenevir sadece bir tarım ürünü değil, aynı zamanda yerli sanayinin yeniden canlanması için önemli bir fırsattır. Üretim kapasitesi artırılır, destekleme mekanizmaları devreye alınır ve sanayiyle entegrasyonu sağlanırsa; kenevir, Türkiye’nin tarımda ve sanayide kendine yeten bir ülke olma vizyonuna ciddi katkılar sağlayacaktır. Bu stratejik ürünün birkaç il ile sınırlandırılması, üreticiye destek verilmemesi, tohum sorununun çözülememesi ülkemiz için büyük bir kayıptır.”

Bu Önerge Ne Anlama Geliyor?
Kenevirin sanayi, çevre, ekonomi ve halk sağlığı açısından taşıdığı önem düşünüldüğünde, Doğan Bekin’in önergesi yalnızca bir denetim aracı değil, aynı zamanda tarım politikalarının yeniden yapılandırılması yönünde bir çağrıdır.